SYTUACJE KRYZYSOWE

Schemat postępowania interwencyjnego:

  • Rozmowa interwencyjna z uczniem
  • Kontakt z rodzicem
  • Zawarcie kontraktu z uczniem
  • Pytania diagnostyczne

PROCEDURY (algorytm) POSTĘPOWANIA DYREKTORÓW SZKÓŁ I NAUCZYCIELI, FORMY WSPÓŁPRACY Z POLICJĄ

        I.            Uczeń pod wpływem alkoholu lub narkotyków.

W przypadku, gdy nauczyciel podejrzewa, że na terenie szkoły uczeń znajduje się pod wpływem alkoholu lub narkotyków powinien podjąć następujące kroki:

  1. Powiadamia o swoich przypuszczeniach wychowawcę klasy, dyrektora szkoły.
  2. Odizolowuje ucznia od reszty klasy, ale ze względów bezpieczeństwa nie pozostawia go samego; stwarza warunki, w których nie będzie zagrożone jego życie ani zdrowie.
  3. Zawiadamia o fakcie rodziców/opiekunów,
    • w przypadku ucznia będącego pod wpływem alkoholu – jeżeli rodzice odmawiają przyjazdu, a uczeń jest agresywny wobec kolegów, nauczycieli bądź swoim zachowaniem daje powód do zgorszenia albo zagraża życiu lub zdrowiu innych – szkoła zawiadamia najbliższą jednostkę Policji,
    • w przypadku stwierdzenia stanu nietrzeźwości (stężenie we krwi powyżej 0,5% alkoholu lub wydychanym powietrzu powyżej 0,25% alkoholu na dm3 ) Policja ma możliwość przewiezienia ucznia do izby wytrzeźwień, lub w przypadku jej braku, do policyjnych pomieszczeń dla osób zatrzymanych – na czas niezbędny do wytrzeźwienia (maksymalnie do 24 godzin).
  4. Jeżeli zdarzenia, w których uczeń (przed ukończeniem 18 lat) znajduje się pod wpływem alkoholu lub narkotyków na terenie szkoły, powtarzają się, świadczy to o jego demoralizacji. Nakłada to na szkołę obowiązek powiadomienia Policji (specjalisty ds. nieletnich) lub sądu rodzinnego o tej szczególnej sytuacji.

Spożywanie przez ucznia, który ukończył 17 lat, alkoholu na terenie szkoły stanowi wykroczenie z art. 43Ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Należy o tym fakcie powiadomić Policję. Dalszy tok postępowania leży w kompetencji tej instytucji.

      II.            Postępowanie z substancją przypominającą narkotyk

W przypadku, gdy nauczyciel znajduje na terenie szkoły substancje przypominającą wyglądem narkotyk powinien podjąć następujące kroki:

  1. Nauczyciel zachowując środki ostrożności zabezpiecza substancję przed dostępem do niej osób niepowołanych oraz ewentualnym jej zniszczeniem do czasu przyjazdu Policji, próbuje (o ile jest możliwe w zakresie działań pedagogicznych) ustalić, do kogo znaleziona substancja należy.
  2. Powiadamia o zaistniałym zdarzeniu dyrekcję szkoły i wzywa Policję.
  3. Po przyjeździe Policji niezwłocznie przekazuje zabezpieczoną substancje i informacje dotyczące szczegółów zdarzenia.

    III.            Postępowanie w przypadku podejrzenia, że uczeń posiada substancję mogącą być narkotykiem

W przypadku, gdy nauczyciel podejrzewa, że uczeń posiada przy sobie substancję przypominającą narkotyk, powinien podjęć następujące kroki:

  1. Nauczyciel w obecności innej osoby (wychowawca, pedagog, dyrektor, psycholog itp.) ma prawo żądać, aby uczeń przekazał mu te substancje, pokazał zawartość torby szkolnej oraz kieszeni (we własnej odzieży), ewentualnie innych przedmiotów budzących podejrzenie co do ich związku z poszukiwaną substancja. Nauczycielowi nie wolno (nie ma prawa) samodzielnie dokonać przeszukania odzieży ani teczki ucznia – jest to czynność wyłącznie zastrzeżona dla Policji!
  2. O swoich spostrzeżeniach nauczyciel powiadamia dyrekcję szkoły.
  3. Powiadamia o zaistniałym zdarzeniu rodziców/opiekunów ucznia.
  4. W przypadku, gdy uczeń na polecenie nauczyciela nie chce przekazać substancji ani pokazać zawartości teczki, szkoła wzywa Policję (która po przyjeździe przeszukuje odzież i przedmioty należące do ucznia oraz zabezpiecza znalezioną substancję i zabiera ją do ekspertyzy).

Jeżeli uczeń wyda substancję dobrowolnie, nauczyciel, po odpowiednim jej zabezpieczeniu, zobowiązany jest bezzwłocznie przekazać ją Policji. Wcześniej próbuje ustalić, w jaki sposób i od kogo, uczeń nabył substancję. Całe zdarzenie nauczyciel dokumentuje, sporządzając możliwie dokładną notatkę z ustaleń wraz ze swoimi spostrzeżeniami.

   IV.            Postepowanie w przypadku domniemania demoralizacji ucznia.

W przypadku uzyskania informacji, że uczeń, który nie ukończył 18 lat, używa alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, uprawia nierząd, bądź przejawia inne zachowania świadczące o jego demoralizacji (naruszanie zasad współżycia społecznego, popełnienie czynu zabronionego, systematycznie uchyla się od spełniania obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki, włóczęgostwo, udział w działaniach grup przestępczych) nauczyciel powinien podjąć następujące kroki:

  1. Przekazuje uzyskaną informację wychowawcy klasy, dyrektorowi szkoły.
  2. Wychowawca informuje o fakcie pedagoga/psychologa szkolnego.
  3. Wychowawca wzywa do szkoły rodziców/prawnych opiekunów ucznia i przekazuje im uzyskaną informację. Przeprowadza rozmowę z rodzicami oraz – w ich obecności – z uczniem. W przypadku potwierdzenia uzyskanej informacji, zobowiązuje ucznia do zaniechania negatywnego postępowania, rodziców zaś bezwzględnie do szczególnego nadzoru nad dzieckiem.
  4. Jeżeli rodzice odmawiają współpracy z kadrą pedagogiczną lub nie reagują na wezwanie do stawiennictwa w szkole, a nadal z wiarygodnych źródeł napływają informacje o wymienionych wyżej przejawach demoralizacji nieletniego, szkoła pisemnie powiadamia o zaistniałej sytuacji sąd rodzinny lub Policję (specjalistę ds. nieletnich). Podobnie w sytuacji, gdy szkoła wykorzysta wszystkie dostępne jej metody oddziaływań wychowawczych (rozmowa z rodzicami, ostrzeżenie ucznia, spotkania z pedagogiem/psychologiem, itp.) i ich zastosowanie nie przynosi oczekiwanych rezultatów.

Dalszy tok postępowania leży w kompetencji tych instytucji, zgodnie z warunkami określonymi w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich.

W przypadku uzyskania informacji o popełnieniu przez ucznia, który ukończył 17 lat, przestępstwa ściganego z urzędu lub udziału w działalności grup przestępczych, zgodnie z art. 304 § 2 kodeksu postępowania karnego, szkoła jako instytucja jest obowiązana niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję.

Zgodnie z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii – w Polsce karalne jest;

  • posiadanie każdej ilości środków odurzających lub substancji psychotropowych;
  • wprowadzenie do obrotu środków odurzających;
  • udzielanie innej osobie, ułatwianie lub umożliwianie ich użycia oraz nakłanianie do użycia;
  • wytwarzanie i przetwarzanie środków odurzających.

Każde z opisywanych zachowań jest czynem karalnym w rozumieniu przepisów Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, jeśli sprawcą jest uczeń, który ukończył 13 lat a nie ukończył 17 lat.

Uczeń, który dopuszcza się powyższych czynów po ukończeniu 17 lat popełnia przestępstwo i podlega przepisom ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego.

W każdym przypadku popełnienia czynu karalnego przez ucznia, który nie ukończył 17 lat należy zawiadomić Policję lub sąd rodzinny, a w przypadku popełnienia przestępstwa przez ucznia, który ukończył 17 rok życia, prokuratora lub Policję.

     V.            Postępowanie wobec sprawcy czynu karalnego lub przestępstwa

  • niezwłocznie powiadomienie dyrektora szkoły,
  • ustalenie okoliczności czynu i ewentualnych świadków zdarzenia,
  • przekazanie sprawcy (o ile jest znany i przebywa na terenie szkoły) dyrektorowi szkoły, lub pedagogowi / psychologowi szkolnemu pod opiekę,
  • powiadomienie rodziców ucznia,
  • niezwłoczne powiadomienie Policji w przypadku, gdy sprawa jest poważna (rozbój, uszkodzenie ciała itp.), lub sprawca nie jest uczniem szkoły i jego tożsamość nie jest nikomu znana,
  • zabezpieczenie ewentualnych dowodów przestępstwa lub przedmiotów pochodzących z przestępstwa i przekazanie ich Policji (np. sprawca rozboju na terenie szkoły używa noża i uciekając porzuca go lub porzuca jakiś przedmiot pochodzący z kradzieży).
  • sporządzeniu dokładnej notatki o zdarzeniu.

   VI.            Postępowanie wobec ofiary czynu karalnego

Postępowanie nauczyciela/wychowawcy wobec ucznia, który stał się ofiarą czynu karalnego mającego miejsce na terenie szkoły lub poza nią, a związany był z przemocą w rodzinie, przemocą ze strony rówieśników lub osób dorosłych.

Nauczyciel/wychowawca po uzyskaniu informacji, stwierdzeniu obrażeń na ciele ucznia lub będący na miejscu zdarzenia zobowiązany jest do:

  • udzielenia pierwszej pomocy (pomocy przedmedycznej), bądź zapewnienia jej udzielenia poprzez wezwanie lekarza, ewentualnie karetki pogotowia w przypadku, kiedy ofiara doznała obrażeń,
  • niezwłoczne powiadomienie dyrektora szkoły, konsultacja z psychologiem lub pedagogiem,
  • powiadomienie rodziców ucznia,
  • niezwłoczne wezwanie Policji w przypadku, kiedy sprawa jest poważna i niezbędne jest profesjonalne zabezpieczenie śladów przestępstwa, ustalenie okoliczności i ewentualnych świadków zdarzenia lub ustalenie dalszego postępowania szkoły,
  • dziecko – ofiara przemocy wymaga pomocy specjalistycznej.

 VII.            Agresja wobec nauczycieli.

W szkołach zdarzają się sytuacje, w których nauczyciel czuje się zagrożony agresją ucznia. Podstawową zasadą obowiązującą w takich przypadkach jest nieukrywanie takich czynów popełnianych przez uczniów. Pogróżki, grożenie nauczycielom to przestępstwo, nie można ich bagatelizować. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której na lekcjach uczeń używa wulgaryzmów i przechodzi się nad tym do porządku dziennego. Podstawowym krokiem, jaki powinien wykonać nauczyciel to przekazanie informacji na ten temat (najlepiej w formie notatki) opisującej zdarzenie dyrektorowi szkoły.

Na dyrektorze, który jest prawnie zobowiązany do troski o bezpieczeństwo nauczycieli, spoczywa obowiązek podjęcia kroków adekwatnych do zagrożenia (np. zawiadomienie organów policji).

Wszyscy (uczniowie i nauczyciele) powinni czuć się w szkole bezpiecznie.

Należy podkreślić, że zadbanie o własne bezpieczeństwo, w razie konieczności prośba o pomoc w sytuacjach trudnych, są zasadniczą sprawą.

Drugim elementem, ważnym w tego rodzaju sprawach, jest szczegółowa dokumentacja zajścia, ustalenie faktów, świadków i w miarę możliwości opisanie ich.

VIII.            Postępowanie w przypadku przedmiotów i materiałów niebezpiecznych.

W przypadku znalezienia na terenie szkoły broni, materiałów wybuchowych, innych substancji lub przedmiotów, należy zapewnić bezpieczeństwo przebywającym na terenie szkoły osobom (np. stosując określone metody ewakuacji), uniemożliwić dostęp osób postronnych do tych przedmiotów i wezwać Policję)